Kristaller değerli taşlar

Kristaller değerli taşlar, “kristal” kelimesi, eski yunanca’da “buz” demektir. Kelime, taşların çözülemeyecek kadar sert bir buz haline gelene kadar donmuş su olduğuna dair eski inanışa isnat eder. Sonradan, 18. Yy’da bazı bilimadamları saf kaya kristalinin buz fosili olduğunu ispatladı.

Tabii ki o dönemde bilimsel bilgi düzeyi şimdiki kadar gelişmemişti. Bugün biz biliyoruz ki herhangi bir mineralin atomu aynı türden bir başka atomun kopyasıdır. Örneğin altın atomlarının hepsi tamamen aynıdır ve bu mineral sınıflandırmasının temelidir.

Kristaller,değerli taşlar
Kristaller,değerli taşlar

Sadece bir tür atomdan oluşan mineral, “element”olarak adlandırılır. Ancak pek çok mineral pek çok değişik çeşit atomun molekülleri oluşturmak üzere elektrik güçlerle birbirlerine yapışmasından oluşur. Mesela su molekülü iki elementin, oksijen ve hidrojen, birleşmesinden müteşekkildir. Suyun kristaol formu buzdur, hidrojen ve oksijen atomlarının geometrik desenler oluşturacak şekilde dizilmesi sonucu ortaya çıkan somut  maddedir.

Su kristalleri

Su kristallerinin tabii şekillerini dondurucu kışlarda gökyüzünden düşen kartanelerinde görürüz. Onlar büyürler, akıntıda sürüklenirler ,kendi atomik yapılarının çokgen modeline uygun olarak yapıştıracağı daha çok su molekülü toplarlar.

Su, diğerleri gibi bir mineraldir. Kutup bölgelerinde, dağlar, tepeler, uçurumlar hatta “soil”in kendisi katı, kristalize sudan oluşur. Alelade kayalar, eridikleri sıcaklığın daha yüksek olması dışında bundan farklı değildir. Bizler erimiş kayayı tabiatta sadece aktif yanardağlarda görüyoruz.

Bazı mineraller temel yapı bloklarındaki gibi kübiktir, bazıları piramit formundayken diğerleri çokyüzlüdür. Formların çok çeşitliliği ve şekilleri kristalografiyi bu kadar muhteşem yapan etkenlerin birisidir.

Yüksek sıcaklık işin içine girdiğinde çoğu kristalin yeryüzünün çok derininde veya mineral açısından zengin sıvıların dünyanın kabuğunun üzerinde yavaş yavaş katılaştığı yanardağlarda oluşmuştur. (Bunun sebebi, değişik minerallerin farklı ısılarda donmasıdır (that we find such spectacular crystals as tourmalinated quartz, where tourmaline crystals seem to have penetrated the rock crystal like magical arrows.

Aslında orjinali Labrador’la bağlantılanmasına rağmen, Spectrolite başta Finlandiya olmak üzere pek çok yerde bulunabilir. Onun kristal yapısı küçük boşluklar arasında gelişen zayıflığın bağıdır ve taşa ışık oyunu özelliği verir.

Turitella, fosil içeren taşların, siyah taşa gömülmüş beyaz deniz kabuklarının görüldüğü özel bir çeşididir.

Amberin pek çok örneğinde kristal açıkça görüldüğü halde eski çam ormanlarından yaprak kalıntıların hatta böceklerin fosilleştiği bir türe de rastlanır. Baltik bölgesi yüksek kalitede amberin kaynağıdır.

Şeritli ışıldaktaki renkler kristalin ilk formunun üzerine değişik minerallerin yapışması, onu boyamasıyla oluşur.

Isınan amestist mordan sarıya dönüşür. Ametrine amethystin kontrollü bir biçimde ısıtılarak renginin değiştirilmesiyle üretilir.